ആരാധനകളും സാമൂഹ്യമാനവും
മനുഷ്യരാശിക്ക് ആവശ്യമായ ദൈവിക മാര്‍ഗനിര്‍ദേശം ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന ഖുര്‍ആന്‍ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്‍റെ സാമൂഹിക മാനങ്ങള്‍ക്ക് ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം നല്‍കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് യൂറോപ്പില്‍ ഔപചാരിക വിജ്ഞാനശാഖയായി സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്മാര്‍ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും എഴുതുകയും ചെയ്തത്. ഇസ്ലാം ആജ്ഞാപിക്കുന്ന വ്യക്തിഗത ആരാധനകള്‍ക്കുപോലും അടിസ്ഥാനപരമായി സാമൂഹികമായതും സമൂഹത്തിന് പ്രയോജനകരമായതും പരസ്പര പരിചരണവും ഐക്യദാര്‍ഢ്യവും സ്വത്വവും ഐക്യവും പ്രാപ്തമാക്കുന്നതുമായ ഒരു വശമുണ്ട്.
ഇസ്ലാമിക ആരാധനാ വ്യവസ്ഥ മനുഷ്യജീവിതത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതും എല്ലായ്പ്പോഴും ആവശ്യമുള്ളതുമായ ദൈവിക ഗുണങ്ങളുടെ സമഗ്രതയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഖുര്‍ആനിലെ മഹത്തായ ഉദ്ഘാടന അധ്യായമായ അല്‍ഫാത്തിഹയിലിത് വ്യക്തമാണ്. ഞങ്ങള്‍ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നുവെന്നും നിന്നോട് ഞങ്ങള്‍ സഹായം തേടുന്നുവെന്നും പറയുന്നതിനുമുമ്പ്, എല്ലാ സൃഷ്ടികളുടെയും സൃഷ്ടിയുടെയും കര്‍ത്താവും സംരക്ഷകനുമായി ഞങ്ങള്‍ ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കുകയും മഹത്വപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഖുര്‍ആന്‍ പല വാക്യങ്ങളിലും ഊന്നിപ്പറയുന്നതുപോലെ, ആരാധന മനഃസാക്ഷിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും പക്വത പ്രാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് കൂടാതെ, ഇസ്ലാമിക സദ്ഗുണങ്ങള്‍ മുസ്ലിം എന്ന വ്യക്തിയുടെയോ അവരുടെ സമുദായങ്ങളുടെയോ സാധാരണ സ്വഭാവത്തിന്‍റെ ഭാഗമാകുന്നില്ല.
മുജീബുര്‍റഹ്മാന്‍ കൊണ്ടോട്ടി